VJETAR

Vjetar spada u grupu stohastičkih pojava u prirodi što znači da ga nije moguće predvidjeti. Nastaje kao posljedica razlika temperatura zraka (zbog uticaja Sunca) a proračun ekonomske isplativosti je veoma složen i zahtijeva dugotrajna mjerenja, analize i studije uključujući statističke elemente. Najbitniji elementi za gradnju turbina su stalnost postojanja vjetra, opseg brzina vjetra.. Na osnovu ovih elemenata određuje se radijus i broj lopatica rotora turbine, instalisana snaga i količina energije koja se može dobiti. Najbolja mjesta za gradnju vjetroelektrana su ona gdje su vjetrovi što stalniji i sa brzinama od 3 do 20 m/s. Najveći problem predstavlja stalnost postojanja i jednakost brzina vjetra.

Dobre osobine: nema nikakvih plinova koji zagađuju okolinu, ne traže vanjske izvore nikakve druge energije osim kinetičke energije vjetra i relativno jeftino održavanje. Loše osobine: prave veliku buku, grade se na izolovanim mjestima pa je pristup težak, opasnost za ptice, veoma velika početna ulaganja kapitala.

Energetski potencijal vjetra Crne Gore

Ministarstvo za zaštitu životne sredine, kopna i mora Republike Italije je u studiji "Procjena potencijala obnovljivih izvora energije" na osnovu istraživanja, numeričkih simulacija i detaljne analiza, koja obuhvata sva relevantna ograničenja koja utiču na smanjenje iskorišćenja energetskog potencijala vjetra je definisala potencijal vjetra u Crnoj Gori (slika ispod).

Teorijski i tehnički energetski potencijal vjetra [ W/m2] Crne Gore na 50 m i.n.t..

Nekoliko kompanija trenutno imaju saglasnost za mjerenje i straživanje potencijala vjetra na teritoriji Crne Gore izdatu od strane nadležnog ministarstva, i to:

U skladu sa Uredbom o vjetroelektranama, Ministarstvo ekonomije je 24. decembra 2009. godine objavilo Javni oglas za izbor investitora za izgradnju vjetroelektrane i zakup zemljišta na lokalitetima Možura, Opštine Ulcinj i Bar i Krnovo, Opštine Nikšić i Šavnik. Ministarstvo ekonomije je 05. jula 2010. godine potpisalo Ugovor o zakupu zemljišta i izgradnji vjetroelektrane za lokalitet Možura sa konzorcijumom kompanije Fersa Energias Renovables, S.A., Španija i Čelebić D.O.O., a 05. avgusta 2010. godine potpisalo Ugovor o zakupu zemljišta i izgradnji vjetroelektrane za lokalitet Krnovo sa konzorcijumom kompanije Mitsubishi Heavy Industries Ltd, Japan i Ivicom Consulting GmbH, Austrija.

U međuvremenu, Evropska banka za rekonstrukciju i razvoj (EBRD) u saradnji sa A.D. Prenosom i Ministarstvom ekonomije započinje Studiju analize trenutnog stanja prenosne mreže i mogućnosti integracije energije proizvedene u vjetroelektrana na prenosni sistem Crne Gore. Data studija će pored drugih aktivnosti i kao ishod dati mapu vjetrova za terirotiju Crne Gore. Rezultat ove studije se očekuje u prvoj polovini 2011. godine.

Sa ciljem podsticanja iskorišćenja potencijala energije vjetra za proizvodnju električne energije, Ministarstvo ekonomije je usvojilo:

• Pravilnik o metodologiji za obračun otkupne cijene električene energije iz vjetroelektrana
• Rulebook on methodology for calculation of purchase price of elektrical energy generated in wind farms